‎تازه ها
‎خانه » بايگانی » مقایسه تطبیقی برخی از مواد اعلامیه حقوق بشر با قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

مقایسه تطبیقی برخی از مواد اعلامیه حقوق بشر با قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

۱- هر انسانی‌ به محض تولد دارای حقوق یک‌سان و مساوی بوده و رنگ و جنس، نژاد، زبان، مذهب وعقاید سیاسی و یا هرعقیده ی دیگر موجب رجحان و برتری فرد بر فرد دیگر نخواهد بود وهرگونه تبعیض مردود اعلام گردیده است. مواد ۱ تا ۷ اعلامیه و این شخص حق حیات و آزادی و برخورداری از امنیت شخصی‌ دارد. ماده ۳ اعلامیه، تقریبا شباهت به مواد ۱۹-۲۰ و بندهای ۹-۴ قانون اساسی و ماده ۴۵۶ قانون مدنی دارد.

۲- بیگاری، بردگی، شکنجه و هرنوع رفتار غیرانسانی‌ و تحقیرآمیز ممنوع و هر فرد حق دارد در هرکجا به درپیشگاه قانون به رسمیت شناخته شود.(ماده ۴ اعلامیه) معادل مواد ۹ و ۱۱۴ اصل سوم و ۳۸ و ۳۹ و ۴۳ قانون اساسی ایران.

۳- همه درمقابل قانون یکسانند و باید بدون هیچ تبعیضی مورد حمایت قانون قرار بگیرند. هرکس حق دادخواهی در محاکم صالحه قضایی را درقبال اعمالی را دارد که ناقض حقوق بنیادین است که قانون اساسی‌ یا هر قانون دیگر به او اعطا نموده است(مواد ۷ و ۸ اعلامیه و اصول ۳۸ و ۳۹ قانون اساسی).

۴- هیچ کس را نباید خودسرانه دستگیر، توقیف یا تبعید نمود. هرکس حق دارد با مساوات کامل از امکان بازپرسی منصفانه وعلنی توسط یک محکمه مستقل و بی‌ طرف برای تعیین حقوق و تکالیف خویش و یا اتهامات جزایی وارده برخوردار باشد. نظر به اصل برائت و اصل قانونی‌ بودن جرم و مجازات وعطف به ماسبق نشدن قوانین کیفری و انطباق عمل ارتکابی اتهامی با قانون حکم، هر شخص تا اتهامش در دادگاه مستقل بی‌طرف ثابت و قطعی نشده بی‌گناه فرض می‌‌شود و ازحق دفاع مشروع و دادرسی منصفانه و بی‌طرفانه برخوردار است(مواد ۹، ۱۰، ۱۱ اعلامیه برابربا اصول ۳۲، ۳۳، ۳۴، ۳۶. ۳۷ قانون اساسی‌ و مواد ۲ و۱۰ قانون مجازات اسلامی).

۵- هیچ‌کس نباید درمعرض مداخله خودسرانه در زندگی‌ شخصی‌، خانواده، خانه یا مکاتبات خود قرار گیرد و یا این‌که شرف و آبروی او مورد تعرض قرار گیرد، هرکس حق دارد که ازحمایت قانون در برابر چنین‌ مداخله‌ها و تعرض‌ها برخوردار گردد(ماده ۱۲ اعلامیه تقریبا معادل اصول ۲۲، ۲۳، ۲۵، ۳۴ قانون اساسی‌).

۶- حق برخورداری از محدودهٔ مرزها و رفت و آمد و اقامت و اسکان درهرقسمت کشور و مسافرت به‌کشورهای دیگر و تقاضای حق پناهندگی و برخورداری از قبول آن درجرائم سیاسی و خروج از تابعیت کشور و قبول تابعیت کشور دیگر و محرومیت تابعیت(مواد ۱۲، ۱۳، ۱۴، ۱۵ اعلامیه تقریبا معادل اصول ۴۱ و ۴۲ قانون اساسی‌ و فرمان مکرر قرآن به سفر و مهاجرت و آمریت آن بنا براصل ۴ قانون اساسی‌).
۷- حق برخورداری اشخاص بالغ بدون هیچ‌گونه تبعیضی در ازدواج، زندگی‌، سرپرستی، جدایی و این‌که خانواده واحد گروهی طبیعی و بنیادین جامعه است و حق برخورداری ازحمایت جامعه و قانون و حکومت(ماده ۱۶ اعلامیه تقریبا معادل اصول ۱۹، ۲۰، ۲۱ قانون اساسی‌).
۸- حق مالکیت شخصی‌ و یا جمعی‌ و ممنوعیت و محرومیت فرد از مالکیت خویش( ماده ۱۷ اعلامیه جهانی‌ حقوق بشرو اصول ۴۶ و ۴۷ قانون اساسی).

۹- حق آزادی اندیشه، وجدان و مذهب و حق اظهار، تبلیغ، آموزش، ترویج و عمل به آن به صورت فردی یا جمعی بدون مداخله ی دیگران و آزادی درجستجو، دریافت و انتقال اطلاعات وعقاید ازطریق هر نوع رسانه‌ای بدون درنظر گرفتن مرزها و حق آزادی تجمع و راهپیمایی و ایجاد تشکل مسالمت آمیز وهیچ‌کس را نباید مجبور به عضویت در یک تشکل نمود.(مواد ۱۸، ۱۹، ۲۰، اعلامیه جهانی تقریبا معادل اصول ۲۴، ۱۹، ۲۰، ۲۶، ۲۷ و بند ۶ اصل دوم و بندهای ۶ و ۱۴ اصل سوم و اصل ۹ قانون اساسی)

۱۰- حاکمیت از آن ملت است و مردم حق انتخاب مستقیم و غیرمستقیم حکومت‌گران را دارند. انتخابات باید ادواری، سالم و حق همگانی درانتخاب شدن و انتخاب کردن ملحوظ گردد(ماده ۲۱ اعلامیه جهانی حقوق بشرتقریبا معادل اصول ۱، ۶، ۵۶، ۵۹، ۶۲ قانون اساسی. لازم به توضیح است از انقلاب مشروطه حکومت از آسمان به زمین آمد و مردم حاکم بر سرنوشت خود گردیدند. حاکمان باید فقط نوکر، خدمت‌گزار و منتخب مردم بوده که نصب و نقد و عزل آنها برای مردم واگذار شده است. با کمال تاسف علی‌رغم تصویب درقانون اساسی حکام هنوزازنگاه ارباب سالارانه خود نسبت به مردم دست برنداشته اند.)

۱۱- حق برخورداری از امنیت اجتماعی درسطح داخلی یا بین‌المللی، حق کارکردن و انتخاب آزادانه ی شغل، حق بهره مندی از دستمزد یکسان درقبال کار یکسان و دستمزد شرافت‌مندانه و رضایت‌بخش که به‌طورشایسته خانواده اداره می‌شود و حق داشتن اتحادیه، حق استراحت و فراغت و استفاده از تعطیلات با دریافت دستمزد وحق استفاده ازمعیشت کافی برای سلامتی و رفاه خود خانواده ومراقبت‌های پزشکی و خدمات اجتماعی به‌هنگام بیکاری، بیماری، از کارافتادگی، بیوه‌گی، سالخوردگی یا فقدان وسیله امرارمعاش و حق مادران و کودکان ازمراقبت‌های ویژه، خواه از ثمره ازدواج و خواه خارج ازحمایت‌های اجتماعی یکسان بهره مند شوند(مواد ۲۲، ۲۳، ۲۴، ۲۵ اعلامیه تقریبا برابر با اصول ۱۹، ۲۰، ۲۱، ۲۶، ۲۸، ۲۹ قانون اساسی).

۱۲- حق تحصیل اجباری و رایگان ابتدایی و پایه و قرار گرفتن آموزش‌های فنی و حرفه‌ای در دسترس همه و آموزش عالی باید برای همه و براساس شایستگی در دسترس باشد. آموزش باید درجهت رشد کامل شخصیت انسانی و تقویت احترام به حقوق بشر و آزادی‌های اساسی باشد و حسن تفاهم و مدارا و مودت میان تمامی ملل و گردهمائی نژادی و مذهبی را ارتقاء دهد.(ماده ۲۶ اعلامیه که اصل ۳۰ قانون اساسی فراتر از آن رفته و تا پایان دوره متوسطه به‌صورت رایگان و وسایل تحصیل رایگان درسطح عالی را تا سرحد خودکفایی کشور درنظر گرفته است).

۱۳- حق شرکت درحیات فرهنگی جامعه و استفاده از منافع مادی و معنوی وعلمی و ادبی و هنری آن، حق برخورداری ازنظم اجتماعی یا بین‌المللی به‌منظورتحقق آزادی‌های مندرج دراعلامیه، مسئولیت در قبال جامعه و محدودیت فقط به موجب قانون که برخلاف اهداف و اصول سازمان ملل نباشد. مواد فوق نباید به صورتی تفسیر شود که برای دولت، گروه یا شخصی حقی قائل شود که حقوق مندرج دراعلامیه را پایمال نماید(مواد ۲۷، ۲۸، ۲۹، ۳۰ اعلامیه ی حقوق بشر و اصول ۱، ۶، ۹، ۱۹، ۲۰، ۲۱، ۲۲، ۴۰ و بند۶ اصل دوم و بندهای ۲، ۳، ۶، ۸، ۹، ۱۴ اصل سوم و ۵۶، ۵۹ قانون اساسی).

۲ ‎نظر

  1. لطفا share هم برای مطالب بذارید. من الان میخوام share کنم. مجبورم کپی کنم توی فیسبوکم

‎ارسال یک پاسخ

‎آدرس الکترونیک شما منتشر نخواهد شد.‎فیلدهای مورد نیاز علامت گذاری شده اند *

*